मिशलिन स्टार

इकडे लंडनमधे बरेचदा रेस्टॉरंट्सशी संबधित एक विशेषण ऐकायला मिळतं, “मिशलिन स्टार”. ३ स्टार, ५ स्टार हे मी ऐकलं होतं पण मिशलिन स्टार हे माझ्यासाठी नवीन होतं, मग हा काय प्रकार आहे हे मी आंतरजालावर पहायच ठरवलं आणि त्यातून मला जे मिळाल ते मी इकडे थोडक्यात लिहिते आहे.

मिशलिन स्टारचं उगमस्थान आहे मिशलिन गाईड जे मिशलिनतर्फे प्रकाशित होतं. मिशलिन ही फ्रान्सची जगातील एक मोठी टायर निर्माती कंपनी आहे जी मिशेल ब्रदर्सनी १८८८ मधे सुरू केली. मिशलिन गाईड ही जगातल्या मोठ्या मोठ्या देशांवर लिहिलेली पुस्तके आहेत ज्यामध्ये गाडी चालकांसाठी गाडीच्या संदर्भात उपयोगी माहिती, प्रवासादरम्यान लागणाऱ्या राहाण्या, खाण्याच्या व्यवस्थेसंदर्भात मार्गदर्शन, पर्यटन इ. संदर्भात लिहील जातं. हे गाईड प्रथम फ्रान्स या देशाबद्दल लिहीलं गेलं. त्यामधे मिशलिन रेड गाईड आणि मिशलिन ग्रीन गाईड असे दोन प्रकार आहेत, त्यातील मिशलिन रेड गाईड, हॉटेल्स आणि रेस्टॉरंट्स ना त्यांच्या जेवणाच्या दर्जानुसार मिशलिन स्टार बहाल करतं. मिशलिन रेड गाईड कडून निनावी परिक्षण केलं जातं आणि त्याच्या आधारावर हॉटेल्स आणि रेस्टॉरंट्स ना स्टार बहाल केला जातो. तो दर्जा, स्तर तसाच रहावा यासाठी त्यांच्याकडून दर १८ महिन्यानी स्टार दिलेल्या हॉटेल्स आणि रेस्टॉरंट्सची तपासणी केली जाते. हे सर्व गाड्यांच्या मालकांसाठी, गाड्यांच्या इतर माहितीसोबत प्रवासादरम्यान जेवण्याखाण्याचीही योग्य माहिती मिळावी हा यामागचा हेतू.

हे गाईड १९०० पासून प्रकाशित केलं जाऊ लागलं आणि १९२६ पासून स्टार देण्याची पद्धत सुरू झाली. सुरवातीला चांगल्या जेवणाच्या आधारावर फ़क्त १ स्टार दिला जायचा, २ आणि ३ स्टार द्यायला १९३० च्या दरम्यान सुरवात झाली, १९५५ नंतर जेवणाच्या किंमतीही ग्राह्य धरल्या जाऊ लागल्या. सध्या जेवणाच्या श्रेष्ठतेच्या तसेच उचित किंमतीत चांगलं जेवण या आधारावर १ ते ३ मिशलिन स्टार दिले जातात. उचित किंमतीत चांगल जेवण देणाऱ्या  हॉटेल्स आणि रेस्टॉरंट्सना “बिग गोरमांड(Big Gourmand)” अस संबोधन दिल जातं. तर जी हॉटेल्स आणि रेस्टॉरंट्स स्टार किंवा बिग गोरमांड या प्रकारात बसत नाहीत त्याना “फोर्क्स ऍंड नाइव्स” हे मोजमाप लावल जात. १ फोर्क्स ऍंड नाइव्स म्हणजे बऱ्यापैकी  रेस्टॉरंट तर ५ फोर्क्स ऍंड नाइव्स हे एकदम मस्त रेस्टॉरंट, त्यात आणखी  भर म्हणजे जर फोर्क्स ऍंड नाइव्स लाल असतील तर ते रेस्टॉरंट आरामशीर आहे अस समजावं. पण ह्या सगळ्यात महत्वाची गोष्ट म्हणजे स्वयंपाकघर, जे त्यांच्या नियमानुसार एकदम व्यवस्थित, स्वच्छ असलं पाहिजे. ह्या शिवाय हॉटेल्स आणि रेस्टॉरंट स्वतंत्ररीत्या दुसरी काही रेटिंग्स मिळवू शकतात जस “कॉइन्स” जे मेन्युच्या किंमतीवरून दिलं जातं. तसच इटरेस्टिंग व्ह्यु किंवा मग्निफ़ि्शियंट व्ह्यु ज्यासाठी काळा किंवा लाल रंग दिला जातो जो त्या हॉटेलच्या भोवतीच्या नजाऱ्यावरून ठरवला जातो. तसच उच्चप्रतीची आणि चांगली वाईन देणाऱ्या रेस्टॉरंट्सना द्राक्षांचं मानांकन दिलं जातं.

ह्या मिशलिन रेटिंग पद्धतीवर टीकाही केलेली आढळते. एक कारण असं की मिशलिन गाईडचा उगम फ्रान्समधला असल्यामुळे ह्या गाईडच्या रेटिंग पद्धती फ्रेंच जेवणाशी आणि सादरीकरणाशी निगडीत आहेत अस अमेरीकन जेवण समीक्षकांच(फ़ुड क्रिटिक) मत आहे. सध्या या लाल रंगाची गाईड्स फ़्रान्स, ऑस्ट्रिया, नेदरलॅंड्स, बेल्जियम, इट्ली, जर्मनी, युके ऍंड आर्यलॅंड, स्पेन, स्वित्झरलॅंड या देशांवर प्रकाशित झालेली आहेत. तर युरोपच्या बाहेर ती न्यूयॉर्क सिटी, सॅन्फ्रान्सिस्को, टोकियो, लास वेगास आणि लॉस ऍंन्जल्स साठी प्रकाशित झाली आहेत. नुकतीच ती हॉंगकॉंग आणि मकाऊ साठी सुद्धा प्रकाशित झाली आहेत. एकूणच हे मिशलिन स्टार म्हणजे एक वेगळच रसायन आहे असं वाचताना जाणवत होते.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: